واژگان سینمایی

 

حرف الف

 

آپاراتچی  ( Projectionist )

فردی که مسئول راه اندازی دستگاه نمایش برای نمایش فیلم است. او همچنین باید تجهیزات دیگر مربوط به نمایش فیلم مانند صدا و نور را نیز به راه اندازد و تنظیم کند.

 

آروماراما  ( Aromarama )

فرایندی که طی آن، هم زمان با پخش فیلم در سالن سینما، بویی متناسب با تصویر در سالن پخش می شود.

 

از پیش دیدن صحنه  ( Animatics )

صحنه­ هایی که با تکنیک­‌های نقاشی متحرک یا ویدئو ساخته می­شوند­، تا دست اندرکاران تولید فیلم بتوانند نحوه عملکرد صحنه واقعی را که بعدا خلق خواهند کرد ببینند. این روش به ویژه برای پیش بینی صحنه­هایی که از جلوه­ های ویژه در آنها استفاده خواهد شد کاربرد دارد.

 

استدیکم  ( Steadicam )

نام تجاری وسیله ای که در سال های اخیر بسیار مورد استفاده قرار گرفته و به فیلم بردار اجازه می دهد تا در نماهایی که با دوربین روی دست کار می­کند ، دوربین را در وضعیتی نسبتا ثابت نگه دارد. استدیکم­، پایه­ ای است که به کمربند متصل می­شود و روی سینه و پشت فیلم­بردار قرار می­گیرد و به فیلم بردار اجازه می­دهد تا با سهولت به کار خود بپردازد.

 

استروبوسکوپ  ( Stroboscope )

وسیله ای که در سال ۱۸۳۳ در وین اختراع شد و توهم حرکت را با صفحه مدوری که درون آن، مجموعه­ای از طرح­ها قرار داشت ایجاد می­کرد. برای استفاده از این وسیله، تماشاگر صفحه را به دوران در می آورد و از خلال شکافی در این صفحه به تصویر بازتابیده طرح ها در یک آینه نگاه می­کرد.

 

اسلاید  ( Diapositive )

صفحه شیشه ای که بر بخشی از آن تصویری نقش بسته و دوربین از قسمت شفاف آن ، صحنه ای را فیلم برداری می کند و از ترکیب آن صحنه و تصویر روی شیشه ، تصویری ترکیبی به دست می آید. معمولا از این تمهید برای افزودن تصویر ابر یا جلوه های مشابه به تصویر اصلی استفاده می کنند.

 

افکت ، جلوه ها ، افه ها  ( Effects )

به هر نوع عنصر تخیلی یا مصنوعی که جزء طبیعی صحنه نباشد و با روش­های تکنیکی به آن اضافه شود، افکت گفته می­شود. این خلق جلوه به طور مشخص، مترادف موارد زیر است:

  • جلوه­ های انتقالی در فیلم مانند هم­گذاری ، محو تدریجی و …
  • جلوه­ های ویژه، که به طور مکانیکی جلوی دوربین انجام می­شود، برای مثال ایجاد صحنه انفجار یا آنهایی که نیازمند شیوه­های دقیق و ظریف فیلم­برداری مانند فرایند نقاب متحرک هستند.
  • افزودن صدا بعد از فیلم­برداری (صداگذاری)، از جمله افزودن صدای طوفان ، تیراندازی ، قدم زدن و…

 

اقتباس  ( Adaptation )

هر اثری که در قالب یک رسانه­ی جدید، اما بر اساس اثری در رسانه­ای دیگر شکل ­گیرد را اقتباس گویند. اقتباس­ سینمایی را می­توان بر اساس نمایش­نامه، رمان، داستان کوتاه، وقایع تاریخی، زندگی نامه­ها و گاه حتی شعر یا تصنیف انجام داد.

اقتباس می تواند آزاد باشد ( Loose Adaptation ) و در آن حال و هوای کلی اثر، بخشی از آن، شخصیتی، یا حتی یک عنوان حفظ گردد و هم می­تواند کاملا وفادارانه باشد و در آن داستان اصلی، شخصیت­ها و حتی گفتگوها را تا حد ممکن حفظ کرد.

آثار سینمایی درخشانی از روی آثار ادبی به ویژه رمان­های محبوب و پر فروش ساخته شده ­اند، از همین رو برخی جشنواره­های سینمایی جایزه متفاوتی را برای فیلم نامه­های اقتباسی در نظر گرفته­ اند. بسیاری از محبوب­ترین فیلم­های تاریخ سینما بر اساس رمان­های پر فروش ساخته شده­اند، آثاری مثل بر باد رفته ۱۹۳۹ ) Wind ( Gone With The  بر اساس رمانی از مارگارت میچل ( Margaret Mitchell ) و پدر خوانده  ۱۹۷۲  ( Godfather ) بر اساس رمانی از ماریو پوزو ( Mario Puzo ) در هر دو مورد کتاب­هایی نه چندان قوی، اما دارای خط داستانی جذاب به دست فیلم­سازانی توانمند به فیلم­هایی مهم و مطرح و با عمقی بیش­تر از اصل کتاب بدل شده اند. با هر چه بیشتر ریشه دار شدن اقتباس­های ادبی در سینما، رابطه سینما و ادبیات قوی­تر می شود.